Mới đây tại Khu công nghiệp Tân Phú Trung (huyện Củ Chi, TPHCM), Tập đoàn Viettel đã khởi công trung tâm dữ liệu (DC) có công suất thiết kế 140MW, thuộc tốp 10 Đông Nam Á. Dự án được triển khai trên diện tích gần 4 hecta, cho phép lắp đặt khoảng 10.000 tủ rack (tủ lắp đặt servers), dự kiến hoạt động giai đoạn 1 từ quý 1-2026 và hoàn thành toàn bộ dự án trước năm 2030. Khi hoàn thành, đây là trung tâm dữ liệu đầu tiên của Việt Nam đạt công suất trên 100MW, còn gọi là quy mô siêu lớn, tương đương các trung tâm dữ liệu lớn trên thế giới.
Tập đoàn Viettel đã khởi công trung tâm dữ liệu (DC) có công suất thiết kế 140MW
Trước đó, tháng 4-2024, Viettel cũng xây dựng trung tâm dữ liệu với công suất 30MW, đáp ứng quy mô hơn 2.400 tủ rack tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc (TP Hà Nội), là trung tâm dữ liệu có công suất lớn nhất tại Việt Nam hiện nay. “Trung tâm dữ liệu quy mô siêu lớn tại Khu công nghiệp Tân Phú Trung không phải một công trình đơn lẻ mà là mảnh ghép có tầm quan trọng chiến lược trong bức tranh tổng thể về hạ tầng số mà Viettel đang tiếp tục tạo dựng”, Thiếu tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Viettel, cho biết. Hiện tập đoàn có 15 trung tâm dữ liệu hoạt động ở Hà Nội, Đà Nẵng, TPHCM, Bình Dương.
Thị trường trung tâm dữ liệu Việt Nam hiện do các công ty viễn thông trong nước “thống trị”, như VNPT, Viettel IDC, FPT Telecom, CMC Telecom, VNG… với sự tăng trưởng đáng kể về nhu cầu dịch vụ đám mây và phân tích dữ liệu lớn. Tốc độ tăng trưởng hàng năm về thị trường trung tâm dữ liệu tại Việt Nam khoảng trên 15%/năm và Việt Nam đang là một trong 10 thị trường trung tâm dữ liệu mới nổi trên thế giới.
Những năm trở lại đây, nhiều doanh nghiệp trong nước đầu tư hàng ngàn tỷ, thậm chí chục ngàn tỷ đồng để xây các trung tâm dữ liệu đạt chuẩn quốc tế, tạo sự chủ động cho hạ tầng internet trong nước cũng như sẵn sàng cạnh tranh quốc tế. Điều này góp phần thay đổi môi trường làm chủ dữ liệu, doanh nghiệp trong nước chứa dữ liệu của mình ngay trong nước thay vì phải chứa dữ liệu ở các công ty nước ngoài.
Đáng chú ý, trong chiến lược mở rộng hạ tầng dữ liệu quốc gia, Tập đoàn DCH cũng đang triển khai dự án Trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI Data Center) quy mô lớn tại Bà Rịa – Vũng Tàu. Dự án dự kiến khởi công vào cuối năm 2025, với tổng vốn đầu tư hàng nghìn tỷ đồng, nhằm xây dựng một trung tâm dữ liệu đạt chuẩn quốc tế, tích hợp năng lực xử lý AI chuyên sâu, phục vụ nhu cầu lưu trữ, phân tích và xử lý dữ liệu lớn trong nước và khu vực. Trung tâm dữ liệu của DCH không chỉ góp phần vào chiến lược chuyển đổi số quốc gia mà còn đóng vai trò đầu mối kết nối các hệ sinh thái dữ liệu liên vùng và thúc đẩy thu hút đầu tư công nghệ cao vào khu vực Đông Nam Bộ.
Trung tâm Dữ liệu của DCH dự kiến hoạt động vào năm 2026
Chẳng hạn, trung tâm dữ liệu của VNG (VNG Data Center) có diện tích sàn sử dụng lên đến 12.400m2 tại Khu chế xuất Tân Thuận (quận 7, TPHCM) đã sẵn sàng các nền tảng dịch vụ kỹ thuật số, lưu trữ dữ liệu an toàn và các giải pháp điện toán đám mây đặc thù cho khách hàng tại Việt Nam. Bước đầu, VNG Data Center sẽ cung cấp 410 tủ rack, tùy nhu cầu sẽ mở rộng lên đến 1.600 tủ rack để đáp ứng kịp thời sự tăng trưởng được kỳ vọng là mạnh mẽ trong quá trình chuyển đổi số tại Việt Nam.
Thực hiện chiến lược tài nguyên số
Cả nước hiện có 33 trung tâm dữ liệu và 49 nhà cung cấp dịch vụ, tập trung chủ yếu ở các thành phố lớn như Hà Nội và TPHCM. Thị trường trung tâm dữ liệu Việt Nam khởi sắc từ năm 2024, khi lần lượt các doanh nghiệp lớn ngành viễn thông đều cho ra đời những trung tâm dữ liệu “Make in Vietnam”. Theo thống kê từ Công ty nghiên cứu thị trường W&S Market Research, thị trường trung tâm dữ liệu tại Việt Nam dự kiến đạt mức 1,03 tỷ USD vào năm 2028, hơn 1,26 tỷ USD năm 2030, tốc độ tăng trưởng kép bình quân 10,8% mỗi năm.
Theo ông Vũ Thế Bình, Tổng Thư ký Hiệp hội Internet Việt Nam, các trung tâm dữ liệu trong nước với quy mô lớn được đưa vào hoạt động đã thúc đẩy tiến trình chuyển đổi của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam, nhất là thúc đẩy chuyển đổi số. Các trung tâm dữ liệu cũng đón đầu những nhu cầu từ nước ngoài chuyển về Việt Nam theo làn sóng đầu tư nước ngoài và xu thế chuyển dịch nội dung về gần người dùng internet Việt Nam của các nhà cung cấp dịch vụ nội dung toàn cầu.
Ông Nguyễn Trung Chính, Chủ tịch Hội đồng quản trị, Chủ tịch điều hành Tập đoàn công nghệ CMC, chia sẻ: “Trung tâm dữ liệu CMC (quận 7, TPHCM) với vốn đầu tư 1.500 tỷ đồng, là trung tâm dữ liệu hiện đại và an toàn bậc nhất Việt Nam và khu vực Đông Nam Á. Trung tâm cũng phục vụ mục tiêu phát triển của TPHCM là đến năm 2030 trở thành thành phố dịch vụ chất lượng cao, công nghệ hiện đại, dẫn đầu về phát triển kinh tế số, xã hội số”.
Đại diện Viettel cho biết, dự án trung tâm dữ liệu tại Khu công nghiệp Tân Phú Trung là điểm trung chuyển dữ liệu thu hút các doanh nghiệp nước ngoài về Việt Nam như Microsoft, Google và Amazon… và là điểm kết nối băng thông rộng từ TPHCM đi các điểm trên thế giới. Phó Chủ tịch UBND TPHCM Võ Văn Hoan đánh giá trung tâm dữ liệu của Viettel ở huyện Củ Chi có thể trở thành nơi trung chuyển dữ liệu quan trọng, thu hút các tập đoàn, doanh nghiệp công nghệ toàn cầu đến đầu tư và hoạt động tại Việt Nam, kỳ vọng sẽ là động lực giúp TPHCM phát triển hạ tầng số, xây dựng đô thị thông minh và chính quyền số…
Quyết định số 142/QĐ-TTg ngày 2-2-2024 phê duyệt Chiến lược dữ liệu quốc gia đến năm 2030 được Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang ký có nội dung về phát triển hạ tầng dữ liệu khá cụ thể. Chiến lược đặt mục tiêu đến năm 2030 là 100% các trung tâm dữ liệu quốc gia, trung tâm dữ liệu vùng, khu vực, trung tâm cấp quốc gia về lưu trữ dữ liệu lớn và tính toán hiệu năng cao trên cả nước được bảo đảm kết nối thành công, tạo thành một mạng lưới chia sẻ năng lực tính toán, xử lý dữ liệu lớn phục vụ cho phát triển kinh tế – xã hội, văn hóa của đất nước.
Nguồn: sggp.org.vn
Trong cách nhìn truyền thống, trung tâm dữ liệu được đánh giá dựa trên quy mô, tốc độ xử lý và khả năng mở rộng. Càng nhiều máy chủ, càng nhiều tài nguyên, càng có lợi thế. Tuy nhiên, kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo đang buộc ngành này phải nhìn lại chính nền tảng của mình. Khi nhu cầu tính toán tăng vọt chưa từng có, một biến số tưởng như phụ trợ lại nổi lên chi phối toàn bộ cuộc chơi: điện năng. Và ở trung tâm của bài toán điện năng ấy chính là chip.
Trong làn sóng bùng nổ của trí tuệ nhân tạo trên toàn cầu, một thực tế đang dần trở nên rõ ràng: trung tâm dữ liệu không chỉ là hạ tầng công nghệ, mà đã trở thành thị trường lớn nhất và quan trọng nhất của ngành chip AI. Nếu như trước đây, chip bán dẫn chủ yếu phục vụ cho máy tính cá nhân, điện thoại hay thiết bị điện tử tiêu dùng, thì ngày nay, phần lớn giá trị của chip tiên tiến lại nằm trong các trung tâm dữ liệu – nơi vận hành và nuôi dưỡng các hệ thống AI quy mô lớn.
Trong nhiều năm, ngành trung tâm dữ liệu phát triển dựa trên một logic tương đối đơn giản: phần cứng được chuẩn hóa, chip được sản xuất bởi một số ít công ty bán dẫn, và các nhà vận hành hạ tầng chỉ cần mua về, lắp đặt, rồi tối ưu vận hành. Mô hình này từng tạo ra sự ổn định và khả năng mở rộng nhanh chóng cho internet, điện toán đám mây và các dịch vụ số.
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà ký quyết định phê duyệt Đề án “Xây dựng Trung tâm dữ liệu, quản lý, giám sát, xử lý vi phạm và điều hành giao thông giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2050”.
Tại Hội nghị xúc tiến đầu tư hạ tầng công nghệ số và trung tâm dữ liệu quy mô lớn tổ chức cuối tuần qua, dưới sự chứng kiến của lãnh đạo UBND TP.HCM cùng hơn 150 đại biểu, G42 và liên danh nhà đầu tư trong nước đã ký thỏa thuận khung hợp tác dài hạn nhằm phát triển hạ tầng trung tâm dữ liệu tại Việt Nam. Tổng quy mô vốn dự kiến lên tới 2 tỷ USD, phản ánh sức hấp dẫn ngày càng lớn của TP.HCM trong vai trò đầu mối hạ tầng số khu vực.
Trong vài năm trở lại đây, trí tuệ nhân tạo không còn là một khái niệm mang tính thử nghiệm mà đã bước vào giai đoạn bùng nổ trên quy mô toàn cầu. Từ các mô hình ngôn ngữ lớn, hệ thống nhận diện hình ảnh cho đến các nền tảng phân tích dữ liệu theo thời gian thực, AI đang len lỏi vào mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế – xã hội. Tuy nhiên, phía sau sự phát triển nhanh chóng của AI không chỉ là những thuật toán thông minh, mà còn là một cuộc chạy đua hạ tầng công nghệ chưa từng có, nơi chip bán dẫn và trung tâm dữ liệu đóng vai trò trung tâm.
Trí tuệ nhân tạo đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy sự thay đổi của nền kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, phía sau những ứng dụng AI thông minh mà người dùng tiếp cận mỗi ngày – từ trợ lý ảo, dịch thuật tự động cho đến phân tích dữ liệu lớn
Các thương vụ hạ tầng trung tâm dữ liệu thường xuyên vượt mốc 10 tỷ USD, thậm chí thương vụ lớn nhất đạt tới 40 tỷ USD. Quy mô “khổng lồ” này đã khiến ngành bảo hiểm rơi vào tình thế “stress”…
Nhiều chuyên gia cho rằng nếu chip bán dẫn được ví như “dầu mỏ của thế kỷ XXI”, thì kỹ sư thiết kế chip chính là những người khai thác mỏ vàng công nghệ mới của thế giới. Trong cuộc đua bán dẫn toàn cầu, quốc gia nào sở hữu đội ngũ kỹ sư chất lượng cao sẽ nắm lợi thế lớn trong chuỗi giá trị công nghệ.
Trong thế kỷ XXI, sức mạnh của một quốc gia không còn chỉ được đo bằng tài nguyên thiên nhiên hay quy mô quân đội. Ngày càng nhiều chuyên gia cho rằng chip bán dẫn mới chính là nền tảng của quyền lực công nghệ và an ninh quốc gia. Từ hệ thống vũ khí hiện đại, trí tuệ nhân tạo quân sự đến hạ tầng an ninh mạng, tất cả đều phụ thuộc vào những con chip nhỏ bé nhưng cực kỳ phức tạp.
